INEENS HEB JE HET, JE WORDT ASTRONAUT.

  • AUTHOR: // CATEGORY: Algemeen

    No Comments

    Mee op droomvlucht met André Kuipers.

    Even voor achten stroomt de collegezaal in de Aletta Jacobshal vol met dromers, denkers, doeners en durfallen. Vanavond kunnen we allemaal weer even alles worden, en laten we ons met André meevoeren op zijn droomvlucht. Hij brengt, samen met zijn biograaf Sander Koenen, de verre verhalen vanuit de ruimte eventjes heel dichtbij.

    Als de ruim zeshonderdvijftig jongens en meisjes van alle leeftijden een plekje hebben gevonden, start Sander Koenen de motoren voor de lancering van deze avond. Hij neemt ons mee naar het moment vlak voor de terugkeer naar de aarde, waar André op verzoek van zijn kinderen nog één keer de Spidermanact vertoont en als een heuse Spinnenman door het ruimtestation zweeft. Dan is het tijd om terug te komen, zweeft de astronaut richting een andere capsule, en kijkt niet meer om.

    Koenen deelt zijn fascinatie voor die maffe helden die zich wekenlang vrijwillig laten opsluiten in een oversized beschuitblik, naar de kapper gaan met tondeuse en stofzuiger en bij het toilet begroet worden door een bordje waar in het Russisch wordt gewaarschuwd om de zakjes niet te vergeten. Anders wordt het immers zo’n kliederboel.
    Dan betreedt André het podium, wordt het licht gedimd, en wenst de astronaut het publiek welterusten. Maar we laten ons niet in slaap sussen, want André begint uit te leggen waarom wij eigenlijk die ruimte in willen.

    We zijn immers gemaakt voor een atmosfeer met een luchtdruk tussen de 940 en 1070 hPa, een zwaartekracht van zo’n 9,8 m/s2 en een gemiddelde snelheid van 5 kilometer per uur. Waarom willen we dan toch ergens komen waar we niet thuishoren?

    Volgens André komt dat door de menselijke ontdekkingsdrang. Die zit in ons allemaal. En dan slaan dromers, denkers, doeners en durfallen de handen ineen en ontdekken het onontdekte. De ontdekkingstocht door de ruimte dwingt volgens André vervolgens tot industriële innovatie. Wat je bouwt moet immers bestand zijn tegen temperaturen tussen een Siberische -150 en bloedhete +150 graden Celsius. Toepassingen die voor de ruimtevaart ontwikkeld zijn blijken vervolgens ook op aarde hun nut te bewijzen, zoals bij kunstmatige bloedvaten.
    En, zo stelt André, eigenlijk verdient de ruimtevaart de volgende Nobelprijs voor de vrede. Want de ruimtevaart wordt gedragen door een intensieve samenwerking van landen die elkaar normaal gesproken op z’n minst liever uit de weg gaan.

    Maar waarom wilde de astronaut zelf eigenlijk ooit het heelal ontdekken? De sluimerende jongensdroom werd wakker gekust door een moeder die een kleine André in een draaimolenraketje stopte, door de Thunderbirds, door Space Opera held Perry Rhodan en door de beelden van de Spaceshuttle. Dat wilde André ook, M&M’s laten zweven.

    En de M&M’s zweefden uiteindelijk door het ruimtestation, tijdens expeditie 30/31. André neemt ons mee in het leven van een astronaut. Waar je in Sterrestad in zwembad en mega-centrifuge gewichtsloosheid ervaart, het onmogelijke onderscheid tussen het Russische ‘aan’ en ‘uit’ leert herkennen, en net op tijd uit een gipsbad wordt gevist, waarmee ze de mal voor je stoelbekleding naadloos op je lichaam zullen laten aansluiten.

    Waar je oefent met de robotarm in die verdraaide centrifuge, die, als je te snel wilt, in een hogere versnelling gaat. En dan leer je ontzettend vlug. Elke onderwijsinstelling zou eigenlijk zo’n centrifuge moeten hebben, zo pleit de astronaut.
    Waar je in paraboolvluchten 20 seconden lang door het ruim van een vliegtuig zweeft, en moet oppassen dat je aan het eind van die kortdurende gewichtsloosheid niet bij het plafond hangt. Dan is de landing zo hard.

    Na intensieve medische en technische trainingen is het dan eindelijk zover. De bemanning en reservebemanning stapt in twee afzonderlijke vliegtuigen op weg naar Kazachstan, waar de lancering plaats gaat vinden. Die twee vliegtuigen zijn er niet voor niets, mocht er eentje neerstorten, dan kan de lancering nog steeds doorgaan.
    Die lancering en zes maanden later de landing vindt niet voor niets plaats in Kazachstan. Als er daar op de eindeloze steppe iets onverhoopt misgaat, landen de brokstukken hooguit op een verdwaalde kameel.

    Na een aantal dagen in quarantaine in een Kazachs vijfsterrenhotel waar zelfs een jeugdherberg luxe bij afsteekt, vertrekt dan eindelijk de bus naar het lanceerplatform. Onderweg wordt nog eenmaal gestopt, om volgens de door Yuri Gagarin ingezette traditie tegen het rechter achterwiel van de bus te urineren. Ook een astronaut durft het lot niet te tarten.
    En dan is het afwachten in de Soyuz capsule, totdat de shuttle in de baan van het ruimteschip zit en het aftellen kan beginnen. Zestien minuten over twee ontbrandden de vier stuwraketten aan de zijkant van de Soyuz. Het 50 meter hoge gevaarte, komt los van de grond. Twee minuten na de start vallen de vier zijraketten af en verhoogt de centrale raket de snelheid tot 9000 kilometer per uur. Als ook deze opgebrand is, stuwt een kleinere raket, de derde trap, de astronauten tot een hoogte
    van 200 kilometer. Na twee dagen schiet de Soyuz van de zogenaamde binnenbocht naar de buitenbocht, op 400 kilometer hoogte. Daar vindt dan uiteindelijk de aankoppeling aan het ISS plaats.

    Met een zweem van heimwee leidt André ons rond door de plek die zes maanden zijn thuis is geweest. Hij leert ons dat je zeker in het begin geen zwembewegingen moet maken, omdat je voor je het weet iets van de muur schopt. Hij waarschuwt dat je jezelf bij het werken met een elektrische schroevendraaier goed vast moet zetten, omdat anders niet de schroef, maar jij honderden rondjes draait.

    Het ruimtestation blijkt een plek vol verrassingen, waar de astronauten elke zaterdag de inlaatfilters stofzuigen, je elke ruimte weer met nieuwe ogen kunt zien (hé, hier ben ik nog nooit geweest, er zitten lampen op de vloer) omdat boven en onder niet vaststaan. Waar al het water hergebruikt wordt omdat het 20.000 euro kost om een kilo van wat dan ook naar boven te krijgen. En waar je hardloopt op de muur en fietst zonder zadel om je botten het idee te geven dat ze nog steeds nodig zijn.
    Hier lijkt slapen in het begin op vallen, maar word je uiteindelijk steeds frisser wakker omdat je nergens drukpunten hebt en nooit verkeerd ligt. Hier eet je gevriesdroogde sperziebonen en gooi je de blokjes kaas die bonusvoedsel zijn naar je collega’s. Hier vergeet je maar één keer om de luchtzuiger aan te zetten bij toiletbezoek. Hier vliegt de aarde met 8 kilometer per seconde voorbij, lijkt de Sahara op knäckebröd en zie je 16 keer per dag de zon op en onder gaan.

    In een snelheid die de uitzichtpassages vanuit het ruimtestation zal benaderen trakteert André ons op ruimtebeelden van de Canyons, New York, Brazilië, de hoogvlaktes van Tibet, het Noorderlicht en natuurlijk Nederland. Zeshonderdvijftig jongens en meisjes draaien hun hoofd om de foto’s van Nederland vanuit de ruimte kloppend te maken met het plaatje uit de atlas en zien hoe de Zeelanders vroeg naar bed gaan. Tijdens een nachtpassage is het daar aanzienlijk donkerder dan in de lichtgevende Randstad.

    En dan, nadat we in droomvlucht 193 dagen met André meegegaan zijn door de ruimte, staan we samen met hem ineens weer met beide benen op de grond.
    En met hem realiseren we ons: oeps, dit is alles. Die aarde is ongelooflijk mooi, maar ook ontzettend kwetsbaar. Vanuit de ruimte is de schaal en impact van boskap, bosbranden, erosie, luchtvervuiling en smeltende ijskappen ineens pijnlijk zichtbaar.

    André vertrouwt ons toe dat die menselijke impact op de aarde hem bang heeft gemaakt. En dat hij hoopt dat mens en aarde op tijd in evenwicht komen. Want we hebben er maar eentje, zo zegt hij. “Ik heb er tenminste geen andere gezien.”

    De dromers, denkers, doeners en durfallen in de Aletta Jacobshal zuchten. We zijn een avontuur rijker en hebben eventjes met André zijn ogen naar de aarde mogen kijken. We stappen vol energie op onze fietsen, vouwen ons in onze eigen beschuitbussen en lanceren onze eigen droomvlucht. Na vanavond kunnen we weer even alles worden.

COMMENTS

0 Responses to Ineens heb je het, je wordt astronaut.

LEAVE A REPLY